Ινστιτούτο Γλώσσας Σώματος

Ψεύδος και Κριτήρια Συμβατότητας

Όταν αναφερόμαστε στο ψεύδος θα πρέπει να ξέρουμε ότι αναφερόμαστε σε ένα φάσμα.

Δηλαδή δεν υπάρχει μόνο ή αλήθεια ή το ψέμα. Άσπρο ή μαύρο. Υπάρχουν και οι αποκρύψεις γεγονότων , η διαστρέβλωση γεγονότων, εκούσιες παραλήψεις γεγονότων καθώς και δισταγμοί αναφοράς σε γεγονότα.

Τα παραπάνω μπορούν να εμφανιστούν παντού. Στις συνεργασίες μας, στις φιλικές μας συναναστροφές ακόμα ακόμα στον οικογενειακό μας κύκλο.

Στις ΗΠΑ έχει αποτιμηθεί το κόστος του ψεύδους και οι συνέπειες αυτού σε επιχειρηματικό περιβάλλον σε αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια ετησίως.

Σημαντικό εργαλείο  αποκάλυψης τέτοιων συμπεριφορών είναι το κριτήριο της συμβατότητας λεκτικών και μη λεκτικών μηνυμάτων και το οποίο εξετάζει 3 παράγοντες.

Λέγοντας συμβατότητα εννοούμε το κατά πόσο αυτό που ακούμε είναι συμβατό – ή ταιριάζει αν θέλετε – με αυτό που βλέπουμε, αν ταιριάζει με τη κατάσταση  ή με τη γενικότερη αίσθησή μας για το θέμα.

Σε τεχνικό επίπεδο αν πρέπει να πιστέψετε αυτό που ακούτε ή αυτό που βλέπετε προτείνω ανεπιφύλακτα να πιστέψετε αυτό που βλέπετε.

Για παράδειγμα αν είστε δικηγόρος και κάποιος πελάτης σας εξιστορεί μία ιστορία όπου κάτι σοβαρό του συνέβη, παρατηρήστε αν λόγια του, η έκφρασή του και γενικότερα η στάση του ταιριάζουν με τη σοβαρότητα αυτού που σας εξιστορεί. Ίσως παραλείπει λεπτομέρειες και  γεγονότα που θα τα βρείτε στη πορεία μπροστά σας. Ξέρω πως δε σας θυμίζει τίποτα όλο αυτό …

Ως επιχειρηματίας όταν σας διαβεβαιώνουν για τη παράδοση υλικών, για την ημερομηνία πληρωμής ή για οτιδήποτε άλλο σημαντικό για εσάς, παρατηρήστε και αξιολογήστε αυτό που ακούτε. Αν έχετε την αίσθηση  ότι κάτι δε πάει καλά, είναι πιθανό να έχετε αποκωδικοποιήσει μη λεκτικά μηνύματα ακόμα και αν δε το καταλαβαίνετε. Σε αυτή τη περίπτωση  ζητήστε διευκρινήσεις.  Μπορείτε να πείτε ‘’ Αν υπάρχει έστω και μία περίπτωση αυτό να μη συμβεί , θα ήθελα να το ξέρω τώρα’’. Πολύ δυνατή φράση.

Άρα λοιπόν. Ξεκινήστε να παρατηρείτε τους συνομιλητές σας. Μην αρκείστε μόνο σε ότι σας λένε.

Επίσης.  Να θυμάστε ότι οι ερωτήσεις απαιτούν ξεκάθαρες και συγκεκριμένες απαντήσεις. Αξιολογήστε τις απαντήσεις που σας δίνουν και κυρίως μην ερμηνεύετε και μην υποθέτετε εσείς τι εννοεί ο συνομιλητής σας με την απάντησή του. Αυτό που εννοεί πρέπει να είναι λεκτικά ξεκάθαρο.

Κλείνοντας θα ήθελα να τονίσω το εξής. Δε κυνηγάμε δράκους, δε ψάχνουμε αποκλίνουσες συμπεριφορές και πιθανά ψεύδη παντού και συνέχεια.

Όμως, μαθαίνουμε να  παρατηρούμε τους συνομιλητές μας και κυρίως δε κλείνουμε τα μάτια μας σε ότι βλέπουμε ή σε σημάδια που έχουμε την αίσθηση ότι  υπάρχουν. Εκτός και αν συνειδητά το επιλέξουμε…

Το ψεύδος σε όλο  το φάσμα και τις εκφάνσεις του, αποτελεί σημαντικότατο κοινωνικό πρόβλημα  και σίγουρα έχει κόστος.

Και να θυμάστε πως κανείς δε μπορεί να πει ψέματα αν δε μιλάει…